فريدون جنيدي: نخستين فرهنگستان زبان راننده‌ها و كمك‌راننده‌ها بودند



فريدون جنيدي معتقد است: اين‌كه مردم از واژه‌هاي مصوب فرهنگستان استفاده نمي‌كنند، نشان‌دهنده‌ي اين است كه بين فرهنگستان و مردم فاصله است.

اين استاد زبان‌هاي باستاني در گفت‌وگو با خبرنگار ادبيات خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، درباره عملكرد فرهنگستان زبان و ادب فارسي در برابرسازي براي واژه‌هاي بيگانه گفت: نخستين فرهنگستان زبان ايران كه به ساختن واژه‌ها‌يي در برابر واژه‌هاي بيگانه شروع كرد، راننده‌ها و كمك‌راننده‌هاي ايراني بودند كه بعد از آشنايي با اتومبيل، واژه‌هايي چون سپر،‌ گلگير،‌ ركاب‌، فرمان و ... را ساختند كه اين واژه‌ها هنوز بعد از صد و اندي سال كاربرد دارند. اما فرهنگستان زبان و ادب فارسي نمي‌خواهد از اين شيوه استفاده كند.

او ادامه داد: اعضاي فرهنگستان زبان‌هاي باستاني و سازه‌هاي باستاني زبان فارسي را نمي‌شناسد و نمي‌توانند از ويژگي‌هاي اين زبان‌ها بهره ببرند. همه استادان بزرگ ايران اكنون برابرنهادهاي كمك‌راننده‌ها و راننده‌هاي ايراني را به كار مي‌گيرند، زيرا اين واژه‌ها كاملا درست و مناسب انتخاب شده‌اند.


جنيدي با اشاره به نامناسب بودن برابرنهادهاي فرهنگستان تأكيد كرد: واژه‌هايي كه فرهنگستان دربرابر واژگان بيگانه ايجاد مي‌كند، در ميان مردم گسترش پيدا نمي‌كند و دليل آن اين است كه اين واژه‌ها درخور و هماهنگ نيستند. زبان اوستايي ريشه اصلي زبان فارسي است و اگر از پسوندها و پيشوندهايي كه در زبان اوستايي، زبان فارسي و پهلوي موجود است، بهره گرفته شود، مي‌توان واژه‌هاي بسيار مناسب و گويايي را ايجاد كرد.


او افزود: فِرَ در زبان اوستايي پيشوندي است كه حركت به جلو را نشان مي‌دهد و اگر ما از پيشوندهاي اين‌چنيني استفاده كنيم، مي‌توانيم واژه‌هاي بسياري بسازيم.


جنيدي تأكيد كرد: زبان فارسي برخلاف تصور برخي كه فكر مي‌كنند زباني ناتوان است‌، زباني كامل است و تنها زباني است كه هرچه را براي بيان دانش لازم است، دارد. اما وقتي اين آگاهي را ندارند، از اين امكانات زبان فارسي نمي‌توانند استفاده كنند.


اين شاهنامه‌پژوه درباره فاصله زماني كه بين رايج شدن واژ‌هاي بيگانه بين مردم و تصويب برابر براي آن‌ها وجود دارد، گفت: بهتر است واژه‌ها به سرعت برابرسازي شوند، اما اگر واژه‌اي درست باشد، جاي خودش را مي‌گيرد. وقتي «فاكس» به كشور وارد شد، من در برابر آن «دورنگار» را قرار دادم و فرهنگستان «نمابر» را گذاشت. اما بعد ديدند «دورنگار» گوياتر است و بيش‌تر مردم هم آن را استفاده كردند. اما فرهنگستان ما آن‌قدر امانت نداشت كه بگويد اين واژه را از كجا آورده است.

او در ادامه افزود: اگر فرهنگستان درست عمل كند، مردم هم توجه‌شان جلب مي‌شود و از واژه‌هاي ايجادشده استفاده مي‌كنند.

جنيدي درباره اعضاي شوراي واژه گزيني در فرهنگستان گفت: وقتي مردم مصوبات فرهنگستان را استفاده نمي‌كنند، نشان‌دهنده اين است كه فاصله‌اي بين فرهنگستان و فرهنگ ايران و مردم وجود دارد.

مدير بنياد نيشابور همچنين درباره لزوم حضور چهره‌هاي جوان در فرهنگستان گفت: بايد همه جا از جوانان استفاده كرد، زيرا آن‌ها آينده ايران هستند و توانايي‌هاي بسياري دارند. در بنياد نيشابور هم‌اكنون چهره‌هاي جواني هستند كه بسيار فعال‌اند.