كيميا خاتون رماني تاريخي است در 285 صفحه كه داستان زنان شبستان مولانا را به روايت ميكشد. كرا خاتون، زيباروي اكدشي و بيوة محمد شاه ايراني پس از فوت شوهرش به عنوان همسر دوم مولانا جلال الدين محمد بلخي عارف و شاعر بزرگ ايراني با پسر خردسالش شمس الدين و دختر نوجوانش كيميا خاتون، ساكن حرم مولانا ميشوند. ماجراي عشق ناكام علاء الدين پسر كوچك مولانا به كيميا خاتون و ازدواج اجباري كيميا خاتون پانزده ساله با شمس تبريزي شصت ساله و مرگ كيميا بر اثر خشونتهاي شمس كشمكش داستان را به اوج ميرساند
ادامه مطلب
براي ترويج فرهنگ شعر خواني و شعر شناسي ،
گروه آموزشي زبان و ادبيات فارسي شهرستان سوادكوه با هماهنگي كارشناسي تكنولوژي و
گروه هاي آموزشي شهرستان برنامه ي برگزاري مسابقه ي مشاعره بين دانش آموزان
دوره ي متوسطه ي شهرستان را پيش بيني كرد.
ادامه مطلب
سوگنامه رستم و سهراب (مرتضی ثاقبفر)
|
که آواره و بدنشان رستم است |
|
که از روز شادیش بهره غم است |
«اندوه رستم در خوان چهارم سفر مازندران»
سهراب و افسانهی او در سراسر زندگانی رستم -که خود سراسر بخش داستانی شاهنامه است- مانند شعله یا شرارهی کوتاهی است که دمی میافروزد و بتندی خاموش میشود. با این همه سوگنامه سهراب، برخلاف پندار گروهی کسان، یکی از درخشانترین نقاط زندگانی درخشان رستم است، و نیز از پرشکوهترین و ژرفترین تراژدیهای شاهنامه.
ادامه مطلب
تهیه و تنظیم : یوسف چالی تبار شفیعی
|
یادآوری : برای پرهیز ازطولانی شدن مطلب شواهد شعری و نثر حذف شده است. |
الف) بافتهها
01
ابریشم : پارچهای نفیس و گرانبها که از مادهای که کرم مخصوصی به نام کرم
پیله به شکل نخ بسیار نازک و شفاف و مایل به زردی به دور خود ترشح میکند
و با آن لانهی بیضیشکل میسازد، بافته میشود؛ چنانکه پس از جوشاندن و
خفه کردن کرمها، از تارهای پیله برای بافتن پارچه استفاده میکنند. اطلس،
حریر، پرند ( پرنیان ) از انواع ابریشم هستند.
02 اطلس : پارچهای که ابریشم م
ادامه مطلب
با کاروان حله. مجموعه ای مشتمل بر بیست مقاله درباره بیست تن از شاعران بزرگ زبان فارسی به قلم عبدالحسین زرین کوب (1301-1378) دانشمند معاصر. رودکی، فردوسی، فرخی، منوچهری، ناصر خسرو، مسعود سعد، خیام، سنایی، انوری، خاقانی، نظامی، عطار، مولوی، سعدی، امیر خسرو دهلوی، ابن یمین، حافظ، جامی، صائب و بهار شاعران برگزیده از این مجموعهاند.
زرین کوب با تألیف این مقاله قصد داشته است مجموعهای ترتیب دهد که از درازگوییها و تحقیقات پر دامنه دیگر محققان به دور باشد و شعر پیشینیان را برای جوانان آسان فهم کند و شوق و علاقه آنان را به شعر و ادب بیفزاید، او بر آن است که برای تحقیق درباره سرگذشت شاعران، بررسی اوضاع و احوال اجتماعی دوران حیات آنان، مطالعه نسخههای موجود آثار و دقت در شیوه زبان و بیان آنان تا بدان حد مهم است که ضرورت داشته باشد. از این رو در نگارش این مقالهها اختصار را رعایت کرده است. طولانیترین مقاله پیر نیشابور (خیام) در 26 صفحه و کوتاهترین مقاله دهقان شاعر (ابن یمین) در 6 صفحه است. و نویسنده در همین چند صفحه با استفاده از منابع گوناگون از قبیل تذکرهها و کتابهای تاریخی آثار محققان و اشعار خود شاعر و اشارات شاعران دیگر، اطلاعاتی درباره اوضاع اجتماعی شرح احوال و همچنین آثار شاعر به دست داده است.
رعایت اختصار بیش از اندازه نویسنده را بر آن داشته است که در بسیاری موارد از نقل اشعار شاعر یا نقل قول دیگران درباره او علیرغم آن که میتوانست گوشهای از زندگی شاعر را بهتر به خواننده نشان دهد، خودداری کند. از این رو برای خواننده بدون سابقه ذهنی مطالب گنگ و مبهم مانده است. مؤلف برای عرضه طرز تفکر شاعر به منثور کردن اشعار وی پرداخته در حالی که نقل مستقیم شعرها میتوانست خواننده را با شیوه سخن شاعر آشنا کند.
با آن که عنوان توضیحی کتاب مجموعه نقد ادبی است، نمیتوان آن را نقد به معنی دقیق کلمه دانست زیرا اغلب مقالههای آن فقط درباره زندگی شاعر و طرز اندیشه و تفکر او در متن جامعهای که در آن میزیسته است اطلاعاتی به دست میدهد. نثر با کاروان حله ادیبانه است. باید گفت که این اثر طلیعه تحقیقات پر دامنه و عالمانه زرین کوب است که در آثار متعدد و متنوع او جلوهگر شده است و تنها از همین جهت اهمیت دارد. و نباید آن را چیزی بیش از نخستین تلاشهای آزمایشی در راه نقد ادبی شمرد. اغلب این مقالهها، ابتدا به تدریج در مجلههای ادبی و سپس به صورت مجموعهای جداگانه چاپ شده است.
موسیقی باد هوا نیست، اما در هوا پخش میشود، و به هر موجود زنده و مردهای برخورد میکند. پس در درجهی نخست، مخاطب نیست که به موسیقی گوش میدهد بلکه موسیقیست که به گوش مخاطبِ میلیونی میرسد. یعنی برای این که کار ِ موسیقی شما شنیده شود، در شروع، فعالیت زیادی از جانبِ مخاطب لازم نیست،
ادامه مطلب
در تاریخ مدرنیته، از زمانی كه عاملیت ناخودآگاه در كنار انقلاب كپرنیك در فیزیك و نظریهی داروین در علوم طبیعی مركزیت سوژهی مدرن خردورز را از او گرفت، خود، یا هویت آگاه انسان به موجودی در حال احتضار شبیه شده است. موجودی محتضر كه همچون محبوسی، مجبور به گذراندن دوران محكومیت خود در این تاریخ است. از ایوان مردد در تردید مذهبیاش٢ در برادران كارامازوف گرفته تا آندره برتون با اتوماسیون ذهنی و دالهای غیرعقلانی چند پهلو، از راو
ادامه مطلب
خبرگزاري فارس: پروين سلاجقه شيوه نقد عبدالقاهر جرجاني را مدرن توصيف كرد و گفت:
او در نقد صرفا به متن توجه ميكند و مسايل برونمتني را دخيل نميكند ؛ اين چيزي است
كه نقد نوييها به آن توجه ميكنن
ادامه مطلب
مريم خادمي[1]
چه خوب بود اگر همهچيز را ميشد نوشت.
قصه فقط يك راه فرار براي آرزوهاي ناكام است.
«هدايت»
مقدمه:
زبان پديدهاي است انتزاعي كه در قالب ساختارهاي متفاوت تحقق پيدا ميكند. اصولاً زبان شعر بهصورت زباني ويژه و يگانه، بازتابندهي جهانبيني ويژهي شاعر است؛ امّا زبان نويسنده، برخلاف زبان شاعر، ساختاري است مركب از گونههاي مختلف زباني كه جهانبيني نويسنده برآمده از طرز تفكر و نگرش شخصيّتهاي خلقشده در آثارش ميباشد.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
ادامه مطلب
مهدی اخوان ثالث (م . امید). فرزند علی در سال ۱۳۰۷ در طوس مشهد متولد
شد . دوره هنرستان را در همان شهر تمام کرد ، و مدتی در اطراف تهران معلم
بود سپس به تهران منتقل شد .
کار اصلی او در وزارت آموزش و پرورش بود ، و مدتی به عنوان مامور در وزارت
اطلا عات نظارت بر برنامه های ادبی داشت ، و مدتی هم با مطبو عات همکاری
داشت .
از آثار او می توان از : آن کاه پس از تندر,عاشقانه ها و کبود ؛ قاصدک , مرد جن زده ؛ منتخب ۸ دفتر شعر اخوان ثالث , در حیاط کوچک زندان در پاییز , درخت پیر و جنگل, دوزخ اما سرد , زندگیمیگوید باید زیست، باید زیست , ارغنون ، زمستان ، آخر شاهنامه ، از این اوستا و شکار نام برد .
شرح مکمل :
در سال ۱۳۰۷ شمسی دیده به جهان گشود و در سال ۱۳۲۷ از زادگاهش- خراسان – به تهران کوچ کرد، وی کار خود را با معلمی آغاز کرد.
آثار او: ۱/ ارغنون،۱۳۳۰؛ ۲/ زمستان،۱۳۳۵؛ ۳/ آخر شاهنامه ،۱۳۳۸؛ ۴/ از این اوستا،۱۳۴۴؛ ۵/ پائیز در زندان، ۱۳۴۸/
کارهای دیگر او عبارتند از: بهترین امید، عاشقانه ها و کبود، درخت و جنگل، پیر و پسرش، نقیضه و نقیضه سازان ترجمه ادب الرفیع ؛ کتاب مقالات (جلد اول) ، بدعتها و بدایع نیما یوشیج ، دوزخ اما سرد، اینک بهار دیگر، زندگی می گوید: اما باید زیست باید زیست باید زیست، عطا و لقای نیما یوشیج،. در یکشنبه چهارم شهریور ۱۳۶۹ فوت کرد. مزارش در باغ توس در جوار فردوسی می باشد.
به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب "گفتار پیر هرات" که بیش از این در سال 1354 به مناسبت بزرگداشت هزارمین سال تولد خواجه عبدالله انصاری در افغانستان منتشر شده بود با تغییراتی در ایران منتشر می شود.
تا کنون چاپهای متعددی از مناجات -الهی نامه های خواجه عبدالله انصاری منتشر شده است، اما در هیچیک از رساله های منتشر شده مناجاتها و نکات پیر هرات که توسط مریدان او از زبان خواجه عبدالله نقل شده گردآوری نشده است.
ناشر هدف از انتشار این کتاب را جذب مخاطب عام و در دسترس قراردادن متون عرفانی عنوان کرده است. این نسخه در بازخوانی مطابق رسم الخط زبان فارسی تدوین شده است و برخی اصطلاحات و واژه ها نیز شرح داده شده اند
به مناسبت سالگرد درگذشت محمد علی جمالزاده مجموعه نامه های او در 6 جلد منتشر خواهد شد.
به گزارش خبرنگار مهر، این نامه ها توسط جمالزاده به ایرج افشار،غلامحسین یوسفی، سیمین دانشور، مجتبی مینوی، عبدالحسین زرین کوب، محمد تقی مدرسی، علی دهباشی و رضا براهنی نوشته شده است.
ادامه مطلب
ابوالحسن نجفی با بیان اینکه "امکانات زبان فارسی مغفول مانده است" گفت: طی پژوهشی که در زمینه استفاده مطبوعات از امکانات زبان فارسی انجام داده ایم به این نتیجه رسیدیم که روزنامه های ما تنها با 700 لغت تمام مطالب خود را بیان می کنند.
ادامه مطلب
هنجارهای اجتماعی به عنوان يکی ازجلوه های فرهنگی جامعه «به شيوه های رفتاری معينی گفته می شود که در گروه يا جامعه متداول است و فرد در جريان زندگی خود آن را می آموزد ، به کار می بندد و نيز انتظار دارد که ديگر افراد گروه يا جامعه آن را انجام دهند. مثلا"شيوه ی حرف زدن با افراد ، سلام کردن ، احترام کردن و دست دادن ، جزئی از قواعد و آدابی است که افراد از طريق تعليم و تربيت فرا می گيرند و به کار می برند و افراد ديگر راهم در اجرای اين هنجارها تحت کنترل قرار می دهند . ارزشهای اجتماعی به تدريج به صورت هنجارهای اجتماعی در می آيند و با رعايت کردن آنها جامعه انتظام پيدا می کند . اگرکسی هنجار جامعه يا گروه را رعايت نکند مورد سرزنش وحتی مجازات قرار می گيرد» .( نيک خلق- وثوقی ، 1385،ص197)
بقيه ي مقاله را مي توانيد اينجا بخوانيد
در تاریخ بیهقی , آنجا که مردم ری می خواهند نهایت فرمانبری خود را از سلطان مسعود نشان بدهند , این عبارت را از زبان خطیب خویش به او ابراز می کنند :
امروز بنده و فرمانبردارند...و اگر امروز که نشاط رفتن کرده است , تازیانه ای اینجا به پای کند , او را فرمانبردار باشیم!
معنای سخن مردم ری اجمالا معلوم است , اما اگر بخواهیم منظور دقیق آنها را دریابیم نیازمند مقدماتی است که آن را باید در دیگر آثار تاریخی و ادبی جستجو کرد.ابن فقیه همدانی , مورخ و جغرافی نگار و ادیب بزرگ ایرانی در قرن سوم در کتاب البلدان داستانی از شاپور – پادشاه ساسانی – (حکومت : 241 / 272 م ) نقل می کند. در بخشی از این ماجرا شاپور که مدتی را در جامه رعیت و به دور از سلطنت زندگی کرده بود , وقتی مطمئن شد که روزگار شوربختی و وبال عمر وی به سرآمده و دوران بخت و اقبال وی , طبق پیشگویی ستاره شناسان , فرا رسیده , بار دیگر جامه پادشاهی بر تن می کند و از پدر همسرش می خواهد که تازیانه او را از سردر دهکده بیاویزد. بخشی از ترجمه عبارت ابن فقیه از این قرار است :
ادامه مطلب
مقدمه
تاريخ
بيهقي ، كامل ترين سندروزگار سلطان مسعود غزنوي و دقيق ترين نوشته ها
درذكر جزييات حوادث زمان اوست.بزرگ ترين حسن تاريخ بيهقي،اين است كه بيشتر
موضوعات آن از مشاهدات نويسنده وازيادداشت هاي دقيق ومنظم خود اوست.
به گفته ي دكتر غلام حسين يوسفي كتاب بيهقي تاريخ تمام نماي دوره ي غزنوي است.
از
جهت اين كه اين كتاب شاهكار عصروسرمشق تاريخ نويسي اخلاف او و نمونه ي نثر
استادانه وگنجي از معلومات ادبي ،وضع اجتماعي وسياسي همان دوران تواند بود
، بدين جهت ابوالفضل محمدبن حسين بيهقي ، خود در زمره ي دانشمندان درجه يك
تاريخ وادب دري قرار مي گيرد.
ادامه مطلب
چه خوش گفت سيد شيرين سخن كه دنيا بدون طاهره ناپاك است . و امروز دنيا بي طاهره است .
ادامه مطلب
پدر آن تيشه كه بر خاك تو زد دست اجل
تيشه اي بود كه شد باعث
ويراني من
يوسفت نام نهادند و به گرگت دادند
مرگ گرگ تو شد اي يوسف كنعاني
من
مه گردون ادب بودي و در خاك
شدي
خاك زندان تو گشت اي مه
زنداني من
كيست اين يوسف كنعاني كه مهين بانوي شعر ايران چنين جانسوز در فراقش
لب به شكوه مي گشايد و مرگ را كه همگان شتر موعود ِ در ِ خانه ها مي خواندند به دل آزردگي گرگ مي نامد ؟
در سنت تاريخي ايرانيان و در سپهر شعر و ادب فارسي كمتر پدري بوده است كه درخشش نامش تحت الشعاع نام فرزندش به چشم نيامده باشد .ميرزا يوسف خان اعتصام الملك از اين حيث يك استثناست . پدري عالم و انديشمند كه به واسطه ي نام درخشنده ي فرزندش –آن هم دختر- نامبردار گشت و فروغ دانايي و علم او چنان كه بايسته است به چشم نيامد.
ادامه مطلب
این سوالات معمولاً در جامعه شناسی زبان مطرح میشوند. و هدف از آن دست یافتن به طبقهبندیی از انواع گوناگون زبان است در اجتماع. بگذارید کمی سادهتر حرف بزنم. بیایید با هم سفری داشته باشیم از تهران به دیگر نقاط ایران. مقصد اول ما اصفهان است. گشتی در شهر بزنید و با مردم صحبت کنید. آیا حرف مردم را میفهمید؟ (من نمیدانم، که شما اهل کدام شهر میباشید، اما در ذهن خود شما را فارسی زبانی فرض کردهام، که از فارسی معیار برای تعاملات اجتماعیاش استفاده میکند.) اگر فارسی زبان باشید، حتماً میفهمید که مردم چه میگویند، و مردم اصفهان نیز حرفهای شما را میفهمند. اما حتماً احساس میکنید که اصفهانیها مثل مردم تهران صحبت نمیکنند، و از نظر تلفظ با لهجه محل شما فرق دارند. اما این تفاوت باعث نمیشود، که میان شما و اهالی اصفهان ارتباط برقرار نشود.
ادامه مطلب
دكتر محمدرضا تركي
واژه هایی چون "درد" و "رنج" بی آنکه از طراوت و سرزندگی شعر او بکاهند , از کلمات پربسامد در شعر قیصر امین پور هستند.زندگی امین پور , بویژه در سالهای پایانی , آمیخته با دردی توانسوز بود. او درد را در سالهای واپسین خویش , لحظه به لحظه و در بستر ریاضتی شگفت , زندگی کرد . او خود سروده است:
من
سالهای سال مردم
تا اینکه یک دم زندگی کردم
تو می توانی
یک ذره
یک مثقال
مثل من بمیری ؟ (دستور زبان عشق , ص 30)
ادامه مطلب
در ادبيات دوم در درس خاطرات اعتماد السلطنه به شخصي به نام مليجک بر مي خوريم كه در دربار ناصرالدين شاه براي خود كر وفري داشته است . اين مليجك چه كسي بود ؟
مختصري از زندگي مليجك :
نام اصلي وي غلامعلي بود ومعروف به مليجك وملقب به عزيز السلطان وبعد ها هم ملقب به سردار محترم شد . وي در كودكي داراي منصب امير توماني بود وهمچنين مفتخر به دريافت شمشير مرصّع گشت.
مليجك ، برادر زاده امين اقدس گروسي ،يكي از زنان سوگلي واز امينان دربار ناصرالدين شاه بود وراه ورود وي به دربار همين خويشاوندي با امين اقدس بوده است
ادامه مطلب
«وقاف
حرف
آخر عشق است
آنجا كه نام كوچك من
آغاز مى شود»
قيصر
این
شعر کوچک لغز گونه به ایجاز ، بزرگی دل سالکی را در خود گنجانده است که قاف عشق
را غایت سلوک رهروان می دانست و خود را در برابر عظمت نام آن کوچک و بی نام می
دید.
شاعری که در برزخ سنت و مدرنیته به معجونی شگفت از ترکیب این و آن دست یافت و دل زدگان شلم شوربای شعر امروز را به اشتها باز آورد و راهی نو را به راه جویان نمود.
ادامه مطلب
گنه كرد دربلخ آهنگري به شوشتر زدند گردن مسگري
تازه چايي را در جمع همكاران خورده بوديم كه در آبدارخانه باز شد . ناظم مدرسه بود . وارد شد. چقدر دلش مي خواست زنگ تفريحي وجود نمي داشت . او زنگ را زده بود وبه خيالش دانش آموزان تشنه ي علم در كلاس نشسته ومنتظر معلمند. او براي بلند كردن معلمين كه تازه از ميدان جنگي بحث وتدريس برگشته بودند وبراي همديگر قصه ي سياست وآب ونان مي بافتند ، مي گويد آقايان ،دوستان ، علم در خطر است وتشنگان علم در جنب وجوشند. اما همه مي دانستيم كه در نهانخانه و ضمير ناخودآگاه او چيز ديگري هست. در حقيقت حضور معلم در كلاس براي او حكم مهر سكوت بر مدرسه بود واورا از بسياري از مخمصه ها نجات مي داد .
از آبدارخانه كه بيشتر به دخمه هاي كنده شده در دل كوههاي البرز شبيه است بيرون مي زنم . جنگهاي چريكي دانش آموزان در بيرون از كلاس همچنان ادامه دارد . گويي هيچ ياسايي برآنان حاكم نيست از هجوم اقدام آنها تمام در وديوار مدرسه به زنهار درآمدند وفرياد وفغان برداشتند كه اي علماي معماري ونقاشي وگچ كاري و نجّاري به داد ما برسيد
ادامه مطلب
چکیده : پدیدة جنگِ هشت ساله در طول دو سه دهة اخیر بزرگترین رویداد تاریخی کشور ما به حساب میآید. این جنگ با جوهرهاي تدافعی، معنوی و آزادیخواهانه تأثیرات شگفتانگیزی بر جوانب گوناگون زندگی اجتماعی، سیاسی، مذهبی، فرهنگی، ادبی و حتی شخصی مردمان این مرز و بوم بر جای نهاد. با حادث شدن این رخداد پرتلاطم و دردانگیز، نویسندگان ادبیات داستانیِ جنگ در ثبت و درج هنریِ آن چشم به راه تاریخنویسان و ادیبان رسمی ننشستند و از همان روزهای آغازین جنگ، که فضایی سرشار از شور، التهاب و تبآلودگی بر آن حاکم بود، تا واپسین لحظههای نبرد و حتی تا هماکنون، که تفاوتهای فراوانی در نحوة نگاه و نگرش هنرمندان و مردم نسبت به جنگ ایجاد شده، دست از تلاش و نوشتن برنداشتهاند تا بتوانند هم ریشه و هویّت تاریخی این ملّت را به هنگام وزش تندبادهای حادثههای هولانگیز استوار و ماندگار کنند و هم راه نوی در برابر دیدگان نسلهایِ نو به نوِ آینده بگشایند و مرزهای رهایی و رستگاری را به آنان نشان بدهند.
ادامه مطلب
ادامه مطلب
«سويههاي خوانش فمينيستي» در كار نويسندگان ايراني
ادامه مطلب
نقد ادبی در سبک هندی
« نقد ادبی در سبک هندی » نوشته محمود فتوحی رودمعجنی کتابی است که پیش تر در سال ۱۳۷۹ با نام « نقد خیال » منتشر شده بوده است . چاپ جدید « نقد ادبی در سبک هندی » در سال ۱۳۸۵ از سوی نشر سخن روانه بازار شده است
ادامه مطلب
انتصاب رييس فرهنگستان زبان و ادب فارسي
| ۲ آبان ۱۳۸۷ | |
|
رييس
شوراي عالي انقلاب فرهنگي با آرزوي سلامت كامل براي حسن حبيبي ، در حكمي
غلامعلي حداد عادل را براي يك دوره چهارساله به سمت رييس فرهنگستان زبان و
ادب فارسي منصوب كرد. به گزارش پايگاه اطلاعرساني رياست جمهوري، محمود احمدي نژاد در اين حكم خطاب به حداد عادل نوشته است: در اجراي ماده (10) اساسنامه فرهنگستان زبان و ادب فارسي مصوب 21/01/1380 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و پيشنهاد شوراي فرهنگستان، با عنايت به تعهد، تدين و تجارب ارزشمند علمي و فرهنگي جناب عالي، به موجب اين حكم براي يك دوره چهار ساله به سمت رييس فرهنگستان زبان و ادب فارسي منصوب مي شويد. اميد است در ظل عنايات الهي و با همكاري و تشريك مساعي ساير اعضاي محترم در انجام وظايف محوله و استمرار خدمت به نظام مقدس جمهوري اسلامي موفق باشيد. حبيبي هم اكنون رئيس بنياد ايران شناسي است و پيش از اين رييس فرهنگستان زبان و ادب فارسي بود. |
